Pfff…
Er is nogal wat te doen omtrent een trap die Jean-Marie Pfaff verkocht aan een zwarte tuinman op Barbados. Het zou een racistisch geïnspireerde schop zijn geweest volgens de enen, een normale reflex van een voormalige voetballer volgens de anderen. Er is in ieder geval erg veel om te doen en ik had er in zeven haasten al een begin van column over geschreven vanochtend. Nu hoor ik dat de reacties binnenstromen bij de kranten en dat er morgen nogal veel over in De Standaard zal staan… zonde dus dat ik daar zaterdag nog mee zou komen aandraven. Maar ook zonde van die column, vandaar dus:
Als een doelman een week lang de kranten haalt in verband met een welgemikte trap, dan gaat het negenennegentig kansen op honderd om een doelpunt dat hij niet heeft kunnen verhinderen. Iets te lang voor op een tegeltje, maar, u zal het ermee eens zijn, een uitspraak waartegen weinig in te brengen valt. Die ene kans op honderd moet dan wel van ver of dichtbij iets met Jean-Marie Pfaff te maken hebben. Tegelijk ex-doelman en niettemin de enige doelman die iedereen kent, tegelijk een man met het hart op de tong én op de juiste plaats, tegelijk hansworst en filosoof. Ook iemand die mensen die het in onze maatschappij niet gemakkelijk hebben een warm hart toedraagt, zoals blijkt uit zijn streven om zijn schoonkinderen van de straat te houden door ze in huis te nemen.
Mocht u het verhaal hebben gemist, dan hoop ik dat uw vakantie in Kazachstan is meegevallen, en breng ik u graag op de hoogte van de feiten. Jean-Marie Pfaff was ook met vakantie, zij het dan op Barbados, en verkocht daar een tuinman een trap voor zijn kont omdat die het voetbad aan het schrobben was, juist op het moment dat Pfaff daar zijn voeten een beurt wilde geven. Dat zijn geen manieren, daarover zijn we het wellicht allemaal eens en ‘de Jean-Marie’ verdient dan ook een gepaste straf in de lijn van een trap onder zijn eigen kont en zonder krullen naar bed. Maar er zijn er die zulk onnozel gedrag een diepere betekenis toedenken. De tuinman in kwestie is een zwart personeelslid van het luxehotel waar de Pfaffs verbleven en VTM heeft die scène zondagavond uitgezonden in kleur, en bij het Centrum voor Gelijkheid van Kansen hebben ze dat gezien. Daar heet het ineens dat wat Jean-Marie Pfaff deed typisch wangedrag was van een rijke blanke tegenover een arme zwarte en prompt ging een brief richting Brasschaat om de doelman op het matje te roepen en een andere naar Vilvoorde om VTM terecht te wijzen. Waarmee het centrum meteen een paar clichés op een rijtje zet. Eén: de tuinman was een zwarte en dus zal hij wel arm zijn, en de schop van Pfaff is fout omdat de tuinman zwart is en bijvoorbeeld niet omdat Pfaff een steenrijke toerist is en de tuinman een tuinman. Zulk een houding getuigt ook al niet van veel respect voor de getroffen tuinman. Voor mijn part was het de broer van de eigenaar van het hotel, dat had toch ook gekund, die nu eenmaal graag met zijn handen in de aarde zit, en voor zijn plezier het bloemenperk bij de voetendouche wat aan het bijknippen was. Maar het Centrum ziet het gebeurde en weet het meteen: had die tuinman daar niet zo stomweg zwart zitten te wezen, hij had nooit een schop van Pfaff gekregen.
Terwijl er hier zo veel heikele kwesties aan de orde zijn die duidelijk wijzen op bewuste of onbewuste discriminatie van mensen met een andere huidskleur, gaat uitgerekend de enige instantie die dat aan de kaak kan stellen zich een beetje belachelijk maken om de kranten te halen. Want, zo ging het verder, Jean-Marie Pfaff heeft een voorbeeldfunctie en “iemand die op televisie komt voor een miljoen kijkers zou beter twee keer nadenken”. Alweer twee keer de bal mis getrapt.
Ten eerste, en dit is toch niet onbelangrijk voor lezers met jonge kinderen: Jean-Marie Pfaff heeft géén voorbeeldfunctie. Jean-Marie Pfaff is een lieve, warme mens die waarschijnlijk geen vlieg kwaad zou doen – ongeacht haar oorsprong – en qua vader; schoonvader, echtgenoot en grootvader gooit hij waarschijnlijk hoge ogen, maar een voorbeeld mag hij nooit worden. Mocht iemand Jean-Marie Pfaff als voorbeeld nemen, dan moet die dringend tot de orde worden geroepen en tijdelijk uit de samenleving worden verwijderd tot hij tot betere inzichten is gekomen. Met iemand die zich spiegelt aan de Pfaffs, en zeker aan de Pfaffs zoals we hen kennen uit De Pfaffs, gaat het mis. Wie zich spiegelt aan Bumba uit Bumba zal het verder schoppen in onze maatschappij dan wie zich spiegelt aan een Pfaff.
Ten tweede, en dit is toch niet onbelangrijk voor VTM: als Jean-Marie Pfaff het type was geweest dat twee keer nadacht, dan hadden we De Pfaffs natuurlijk nooit gehad. Mocht het Centrum in de voorbije afleveringen van De Pfaffs een voorbeeld vinden van Jean-Marie die twee keer nadenkt, dan hebben ze daar vast de dvd’s met outtakes bekeken.
Heeft u gezien hoe die tuinman daar stond? Licht door zijn knieën voorovergebogen, zijn achterste ferm naar achteren gestoken? Ik weet niet of u wel eens een handleiding voor scenarioschrijven heeft gelezen of een fan bent van de films waar Jean-Marie Pfaffs graag naar mag kijken, maar ik wist ook wel waar die voet van Pfaff heen ging. En die trap was er vast ook gekomen als dat achterste vastzat aan een nog rijkere Amerikaanse hotelgast, en die stond dan zo omdat hij op zoek was naar zijn golfballetje in plaats van naar bladluis. Elkaar de broek aftrekken in het zwembad of op billen schoppen, dat lijkt me typisch haantjesgedrag van het genre dat ik mij in de coulissen van de Gumball Rally best kan voorstellen, en hoe lang duurt het nog eer we Pfaff in die rol te zien krijgen. Pas op, dit is geen pleidooi voor het schoppen van rijke stinkerds. Per slot van rekening zal je het altijd zien dat hij zich boos omdraait en dan blijkt het Snoop Dogg te zijn.
(bijna verschenen in De Standaard)
