We zijn de laatste tijd nogal bestookt met berichten over luidruchtig stoeiende kinderen op allerhande speelpleinen. Daaruit hebben we vooral onthouden dat kinderen De Toekomst zijn en dat in de openlucht spelen met gammele tuigen en veel decibels produceren essentieel zijn voor de ontwikkeling daarvan. Vond u dat ook zo raar? Ik weet niet precies hoe oud de bedoelde kinderen in Lauwe zijn, maar ik durf er mijn hoofd op te verwedden: tel er zes jaar bij en voorzie de koters van een bromfiets en een stereoinstallatie en De Toekomst zal al op veel minder begrip kunnen rekenen.
Wat moeten kinderen eigenlijk op speelpleinen? Zijn die niet uitgevonden door ouders die er ver af wonen om ook eens een rustige namiddag te kunnen hebben? Gaan kinderen daar dan uit vrije wil naartoe? Ik had er als kind in elk geval een grondige hekel aan. Er was altijd een herrie van jewelste, er waren altijd wel pestkoppen die er de plak wilden zwaaien en de kleintjes terroriseerden, uit ieder speeltuig stak wel minstens een roestende spijker of een rottende plank en thuiskomen zonder schrammen of gekneusde lichaamsdelen was weinigen gegeven. Neen, een speelplein moest je mij niet al te vaak op jagen. Ik was veel liever De Toekomst in mijn eentje thuis. Daar kon ik tenminste rustig een boek lezen, bijvoorbeeld, waarbij ik er gemakshalve van uitging dat zulks De Toekomst niet al te veel in gevaar zou brengen. Waarom kinderen vandaag zo graag op die halve bouwwerven uithangen, dat weet ik niet. Hoewel. Volgens mij vluchten ze het huis uit omdat ze radeloos zijn. Ze zijn het noorden kwijt omdat ze best gezellig een film willen meepikken op tv, maar de dvd-industrie jaagt ze genadeloos de boom in. Of heeft u al eens geprobeerd om wijs te raken uit de leeftijdsadviezen die op dvd-verpakkingen zijn aangebracht? Ja, als ik indertijd had moeten kiezen tussen een regelrechte identiteitscrisis en een speelplein, dan had ik ook wel op zo’n schommel gezeten. Het zal allemaal wel goed bedoeld zijn, maar er is geen touw aan vast te knopen. Stel: u heeft een dochter van 6 én de complete serie van Inspector Morse in huis. Dan mag u de kleine meid laten meekijken naar de grijzende detective met de Jaguar, maar u moet wel uitkijken met de laatste aflevering. Daarvoor moet u De Toekomst naar bed sturen en als ze twaalf is geworden en het heel vriendelijk vraagt, mag ze toch nog naar A Remorseful Day kijken. Kinderen mogen namelijk best zien dat Morse zich langzaam te pletter zuipt en veel te hard werkt, maar niet dat hij eraan onderdoor gaat. Maar dat is niet eens het ergste. Denkt u dat uw zoon of dochter van zes een instant Morse-fan zal worden? Hoeveel verwijzingen naar Wagneropera’s of oude Engelse literatoren snapte u toen u zes was? Was de emotionele spitstechnologie waarvan de verhouding tussen Morse en Lewis volsteekt aan u besteed toen u uw eerste communie deed? Of de discussie over real ale? Mag ik aannemen dat dat tegenvalt? Als ik een knul van zes was die met zijn zuurverdiende spaarcentjes de Morse-box was gaan kopen, omdat mijn leeftijd zo hoopgevend op de doos stond vermeld, ik zou verontwaardigd zijn geweest en mijn geld teruggeëist hebben. Ik zou me hebben afgevraagd waarom die leeftijd op die doos stond maar vandaag weet ik het: het is blijkbaar een soort handleiding voor verontruste ouders die veel meer belangstelling hebben voor wat hun kinderen niet te zien krijgen dan voor wat ze wel te zien krijgen. Het is me een raadsel waarom sommige mensen dat soort informatie nodig hebben. Waarop baseren die leeftijdschatters zich bovendien? Op het ontbreken van seks en geweld, gemiddeld. Toch knap oneerbiedig om films te beoordelen volgens wat er ‘niet’ in zit. Neen, als die raadgevers ook maar een beetje begaan waren met kinderen en hun best deden om uit te maken welke film of serie ideaal was voor deze of gene leeftijd, dan kon je er nog iets aan hebben. Maar als ze alleen maar borsten en pistolen zitten te tellen, hoop ik dat ze dat niet doen op de kosten van de samenleving. En achteraf hun therapie ook nog, zeker. Onlangs was er nog veel te doen rond King Kong, een film die best griezelig is maar wel Kinderen Toegelaten meekreeg. Nu wil ik best geloven dat flink wat kinderen zich bij bepaalde scènes een punthoofd zijn geschrokken en wat harder in de arm van een buur hebben geknepen. Maar of ze er trauma’s aan zullen overhouden? We zullen er pas binnen vijftien, twintig jaar echt zeker van kunnen zijn. Allicht zitten ze dan ergens in een wijk zonder speelplein in een sofa gedrukt, kijkend naar een heruitzending van Inspector Morse, en met een zucht denkend: “Hoe had ik hiervan niet genoten als ik nog zes was geweest.” (gepubliceerd in De Standaard van woensdag 1 februari 2006)
