Fluitje van een cent
Wat jammer dat die nieuwe Van Dale net uit is. Nu is het alweer wachten tot de volgende editie vooraleer een splinternieuwe uitdrukking wordt opgenomen: ‘om hulp fluiten’ naast ‘om hulp roepen’. Er zal bij moeten staan: “ontw. door Gentse politie bij actie met plastic fluitjes herfst 2005”. Tegen die tijd zullen we ook zeker weten of daar “geflopte actie” of “succesrijke actie” moet staan. Ik gok dat het eerste meer kans maakt.
Het zit zo: de Gentse agenten verdelen 2500 plastic fluitjes onder de senioren van de stad. Geïnspireerd door het generatiepact, is het de bedoeling dat ze daarop hard fluiten als ze in nood zijn. Zolang ze geen overlast veroorzaken. Wat van al dat gefluit de gevolgen moeten zijn, daarover is de Gentse politie veel minder duidelijk. In één van de – geschrapte - scenario’s duikt Clark Kent weg achter de dichtstbijzijnde vrijstaande muur om even later in zijn roodblauwe Supermanplunje de ouderling te hulp te snellen. In een ander kruipt een Gentse politieman onder een straattegel vandaan of komt een goedmenende stadsgenoot of –genote aangerend. Om eventuele belagers te verjagen of om in de plaats van de bejaarde het noodnummer te bellen. Dat laatste moet dan omdat de bejaarde buiten adem is omdat hij bij de eerste tekenen van een hartaanval als gek op dat fluitje heeft liggen blazen in plaats van meteen de ambulance te bellen.
De helft van de redenering waaruit deze gedachte is voortgesproten, klopt. Het is waar dat wij in deze tijd van ringtones en biepers het geluid van een fluitje niet meer gewoon zijn. Maar er zullen nog heel veel senioren moeten sneuvelen met hun laatste speeksel in het fluitje eer wij massaal het geluid van zo’n ding associëren met een bejaarde in hoge nood. Ik zou de bejaarden niet graag te eten geven die de eerste paar dagen als onnozel op dat flikkenfluitje gaan zitten blazen in de hoop dat Andrea Croonenberghs ze een bad komt geven.
Ik woon in een appartementsgebouw. Stel dat ik vanavond ineens keihard op een fluitje hoor blazen. Zal ik dan mijn burgerzin aanzwengelen en van deur tot deur gaan aanbellen? Alleen maar om er na twee verdiepingen achter te komen dat Maarten van 3F aan het oefenen is voor zijn examen van badmeester? Ik denk het niet. En van u weet ik het niet, maar ik ben dan nog een mens van goede wil.
Neen, een denderend goed idee lijkt het me niet. Om te beginnen is het te regionaal. Een Gentse bejaarde die hulp nodig heeft terwijl hij langs de Antwerpse Meir wandelt, en hard op zijn fluitje begint te blazen, zal naar hulp kunnen fluiten. Een paar Nederlanders die luidkeels Busje komt zo beginnen te zingen, op meer moet je dan niet rekenen. Trouwens, de helft van het jaar loopt Gent vol toeristen, en het fluitje is nog niet opgenomen in de meeste internationale reisgidsen. Dan krijg je geheid hetzelfde verhaal. Een hoogbejaarde met klachten in de maagstreek die woest fluitend neerzijgt op de kasseien van het Patershol, en een stuk of wat Japanners die denken dat die scheidsrechters van bij ons allemaal nogal aanstellers zijn. Plus twee Brazilianen die in de belendende percelen gaan zoeken waar de sambafuif aan de gang is.
Kunt u zich voorstellen hoe het eraan toegaat als een bejaarde het aan de stok krijgt met een handtassendief? Omdat het slachtoffer haar handtas niet wil loslaten voor ze er dat fluitje heeft uitgehaald? Of erger: die handtassenboeven gaan dat hele gedoe in het belachelijke trekken. Vroeger ging het snel: een bejaarde vrouw wandelde door een zijstraat om de drukte te vermijden, er raasde een rotjoch op een brommer voorbij en in de vlucht graaide die haar handtas mee. Frustrerend, maar niet echt iets om je als senior over te schamen, me dunkt. Maar dat was het pre-fluitjes tijdperk. Wat krijgen we binnenkort te zien in de Gentse binnenstad? Een bejaarde wiens handtas wordt afgenomen, en de handtassendief die rond haar huppelt met haar fluitje aan een touwtje van “Pak het dan! Pak het dan!”, een getreiter dat ontaardt in pure pesterij als hij molenwiekend op het fluitje begint te blazen, haar een gele kaart geeft en op zijn bromfiets wegsnelt. Onder luid applaus van de omstanders die denken dat het straattheaterfestival elk jaar leuker wordt.
Maar straks denkt u nog dat ik er om lach en dat terwijl ik er nog wel constructief over mee wil denken. Nog een geluid dat we in deze tijd van ringtones, biepers en elektronische popmuziek niet meer gewoon zijn, is het gezellige geluid van een straatorgel. Als we nu alle Gentse bejaarden ervan kunnen overtuigen dat ze iedere keer als ze buitenkomen zo’n straatorgel meenemen? Je kunt ze zo bouwen dat ze nog steun geven bij het wandelen. En we zorgen ervoor dat Help! van The Beatles en Oops! I Did It Again van Britney Spears op het ponskaartenrepertoire komen, zodat de noodlijdende senior meteen duidelijk kan aangeven wat er schort. Bejaarden die met hun straatorgel door de Gentse parken dwalen en bij elke blote navel Hé lekker ding van Frans Bauer uit hun instrument draaien, worden natuurlijk zonder verwijl opgepakt.
(verschenen in De Standaard op 16 november 2005)
