Zadelpijn
Het is tamelijk onopvallend onder ons door gegleden, maar het is voorbij: de World Naked Bike Ride 2005 zit er op. U zal wel één van de geinige artikels of reportages hebben gezien. Over het hele westerse halfrond spraken kleine groepjes enthousiastelingen via het wereldwijde web af voor ludieke protestritten. Daarbij was het de bedoeling was om zaterdag, slechts in een fiets gehuld, de overheersing van de stad door de auto te hekelen. Per slot van rekening worden die auto’s met seks verkocht.
Het fietsfenomeen is ooit begonnen in Spanje - dat heb je met die warme landen - en de jongste jaren kwamen er in elk Europees land een stuk of wat grote steden bij. Een merkwaardige vorm van protest, die op weinig of geen begrip kan rekenen. In het beste geval worden de betogers wat onnozel maar onschuldig bevonden.
Betogen en protesteren zijn belangrijke democratische rechten, evenals het recht op onnozelheid. Toch stellen wetenschappers de vraag of naakt fietsen wel moet worden aangemoedigd. Om te beginnen: fietszadels zijn lang niet altijd pareltjes van ergonomische vormgeving. En zelfs als ze dat wel zijn, is er zelden rekening mee gehouden dat de fietser er in adamskostuum op plaatsneemt. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat Eddy Merckx bij een inspectieronde in zijn geroemde fietsatelier halt houdt bij de meesterzadelmaker, de pas afgewerkte producten schouwt en vraagt of er toch rekening gehouden is met pijnlijke wrijvingen ter hoogte van de bilnaad en of er geen zadelovertrek rond kan die in de witte was mag. Neen, alle gekheid op een stang, we moeten dankbaar zijn voor alles wat tussen ons achterwerk en een fietszadel in komt.
Maar die blootbetogers zijn niet zo gemakkelijk van hun stuk te krijgen. Ze hebben de geschiedenis mee. Toen dertig jaar geleden de eerste streakers zonder kleren aan door Londen renden, vierden die nog vooral dat ze zonder kleren aan door Londen renden. Maar je kleren uittrekken om je argumenten kracht bij te zetten is sedertdien bon ton geworden. Probeer trouwens maar eens een kleinschalig protest in de nationale pers te krijgen als iedereen zijn ondergoed aan houdt. Dus zien we overal uitgeklede mensen opduiken, slechts in loopschoenen en slogans gehuld. Bij de inauguratie van Bush, voor de etalages van bontjassenhandelaars, om te hekelen dat het onderwijs wordt uitgekleed of om de textielproducenten te jennen die ver van ons bed de slavenarbeid opnieuw hebben uitgevonden. Meestal bedoelen ze het goed en niemand heeft er last van.
Dergelijke protesten en acties als de World Naked Bike Ride worden wereldwijd ongemoeid gelaten. We zijn de paniek voorbij, sinds De Nieuwe Mama weten we dat het met het morele verval nog zo’n vaart niet loopt. In de meeste wereldsteden kwam de politie natuurlijk een kijkje nemen (want de betogers hadden plaats en uur van vertrek in het grootste geheim op het internet gezet). Ze liet de betogers een paar straten lang vrolijk belletjes rinkelen, maande hen dan vriendelijk aan om hun kleren aan te trekken en daarmee was de kous af. Niet zo in Brussel, waar de nobele burgemeester Freddy Thielemans lucht kreeg van het initiatief en prompt de slip- en bikiniplicht invoerde. De fietsers die zaterdag zouden samenkomen op het Brusselse Poelaertplein, wisten op voorhand dat ze hun bloot protest in hun onderbroek zouden moeten waarmaken. ‘t Is toch hetzelfde niet.
Thielemans, een man die zijn roots heeft in de tijd dat alcoholisme nog gewoon een gezellige hobby was die in familieverband probleemloos kon worden beoefend, trof deze maatregel omdat een vlucht blote fietsers te veel Brusselaars voor het hoofd zou stoten. Een paar weken geleden was hij anders niet zo bezorgd over zijn schapen, toen hij tijdens een officieel diner een fles champagne liet ontkurken om in stijl de dood van de paus te vieren.
Maar soit, de burgemeester heeft natuurlijk gelijk. Zijn we nu helemaal de pedalen kwijt? Het zijn geen manieren om, bij wijze van protest of niet, in je blote reet door het stadscentrum te fietsen op zaterdagmiddag. Je kan er bovendien donder op zeggen dat die lui de hele tijd door aan die fietsbellen gaan zitten jekkeren en daar kan ik niet tegen. Neen, er zijn toch voldoende manieren om te betogen in waardigheid en in stijl, zonder iemand met goede smaak voor het hoofd te stoten. Trek bijvoorbeeld eens een plastic vuilniszak aan. Steek een pop in brand. Zet iets belachelijks op uw hoofd. Neem een doodskist mee. Scandeer mank rijmende slogans met woordspelingen waarvan zelfs Phil Bosmans nog zou denken: neen, dit kunnen we niet maken. Neem vooral zo’n toeter mee waarmee zeilers elkaars op volle zee de stuipen op het lijf jagen. Roep van dzjieke dzjakke dzjieke dzjakke en weet je wat? Huur zo’n grappige sirene met een zwengel. Alles is beter dan je aan te stellen door naakt door de stad te fietsen.
(column gepubliceerd in De Standaard op woensdag 15 juni 2005)
